نقش توان خودپالایی رودخانه‌‌‌ها در تعیین حدود مجاز پارامترهای کیفی پساب‌ها

Document Type: Research Paper

Authors

Abstract

یکی از مهمترین راههای جلوگیری از آلودگی منابع آبهای سطحی تدوین قوانین و استانداردهای تخلیه پساب به این منابع می‌باشد. این استانداردها باید به‌گونه‌‌ای باشند که علاوه بر حفظ شرایط کیفی مناسب رودخانه، از لحاظ اقتصادی و فنی نیز قابل اجرا باشند. در استاندارد بسیاری از کشورها از جمله ایران به توان خودپالایی رودخانه‌ها برای تعیین استاندارد تخلیه آلایندهها، به‌خصوص آلایندههای تجزیه پذیر توجهی نشده است. هدف این مقاله نشان دادن این نکته است که تعیین یک استاندارد یکسان برای تخلیه پساب به همه رودخانه‌ها مناسب نیست و شرایط هیدرولیکی و محیطی هر رودخانه باید در نظر گرفته شود، به همین جهت در این مقاله با بکارگیری مدل QUAL2kwشبیه سازی دو سناریو روی رودخانه قشلاق کردستان صورت پذیرفت. در سناریوی اول غلظت پارامترهای اکسیژن محلول در آب (DO) و اکسیژن خواهی بیوشیمیایی (BOD) تخلیه شده به رودخانه به ترتیب   2 و30 میلی‌گرم بر لیتر  بر اساس حدود مجاز استاندارد فعلی تخلیه پساب به آبهای سطحی ایران شبیه‌سازی شد و در سناریوی دوم بر اساس توان خودپالایی رودخانه و منابع آلاینده موجود به‌شرط حفظ شرایط کیفی مناسب رودخانه (اکسیژن محلول در آب حداقل برابر 5 میلی‌گرم بر لیتر) حد مجاز 50 میلی‌گرم بر لیتر برای پارامترBOD جهت تخلیه به رودخانهی مورد مطالعه در نظر گرفته شد. مقایسه اقتصادی این دو سناریو و برتری سناریوی دوم با اختلاف هزینه اقتصادی ده میلیارد ریالی نشان داد که می‌توان با استفاده بهینه از توان خودپالایی هر رودخانه استانداردی تعیین کرد که توجیه اقتصادی مناسبی هم برای تخلیه کنندگان داشته باشد.

- ترابیان، ع. (1387)، "بازنگری استانداردهای تخلیه پساب و تدوین معیارهای کیفیت منابع آب گزارش­اولیه"، سازمان حفاظت محیط زیست ایران.

- ثنائی، غ. (1381)، "سم شناسی صنعتی"، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه تهران.

- جعفری، ع؛ طاهریون، م؛ یاوری، ا؛ باغوند، ا. (1388)، "تجارت آلودگی به روش مجوزهای تخلیه قابل مبادله در رودخانه و ارزیابی آن از نظر کارایی هزینه"،  مجله محیط شناسی، سال سی وپنجم، شماره 51، صفحه101-110.

- جعفری سلیم، ب. (1388)، "شناسایی منابع آلاینده وتعیین بارآلودگی رودخانه قشلاق"، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران.

- چائی بخش لنگرودی، م. (1388)، "مطالعه پساب‌های نیروگاه شهید رجایی و مقایسه آن با استاندارد و طرحهای استفاده مجدد"، اولین کنفرانس ملی صنعت نیروگاههای حرارتی، تهران.

- سازمان  حفاظت  محیط  زیست  (1373)، "آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب".

- عاشق معلا، م؛ ملک محمدی، ب. (1389)، "بررسی استاندارد تخلیه پسابها به آبهای سطحی و ارائه راهکارهای مدیریتی در راستای نیل به یک بازنگری جامع"،  چهارمین همایش تخصصی مهندسی محیط‌زیست، تهران.

- علوی مقدم، م. (1383)، "مروری بر استانداردهای کیفی منابع آب در ژاپن"، مجله علوم وتکنولوژی محیط زیست، شماره4.

- کارآموز، م؛ احمدی، آ؛ فلاحی، م. (1385)، "مهندسی سیستم" ، مرکز نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر، چاپ اول، صفحه350.

- مصباح، م. (1387)، "مدیریت کیفی سیستم رودخانه‌ای از طریق تجارت مجوز تخلیه بار آلودگی با استفاده از منطق فازی"، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران، صفحه 17.

- میری، م. (1388)، "بررسی پتانسیل پذیرش بارآلودگی رودخانه قره آقاج با مدل شبیه‌سازی Qual2kw"، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران.

- نزل آبادی، ا؛ پیاده، ف. (1391)، "مقایسه و بررسی استانداردهای پساب برای دفع در زمین‌های کشاورزی ایران با سایر استانداردهای موجود"، ششمین همایش   ملی مهندسی محیط‌زیست، تهران.

   - وزارت نیرو (1384)، "راهنمای مطالعات ظرفیت   خود پالایی رودخانه‌ها"، شرکت سهامی مدیریت منابع آب ایران، نشریه شماره292-الف.

-Barnwell, T.O; Brown, L.C; Mareck, W., )1989( “Application of Expert Systems Technology in Water Quality Modeling”, Water Sci. Tech., 21    (8-9), 1045-1056.

-Chapra, S.C., (1997) “Surface Water Quality Modeling”, McGraw-Hill, New York.

-Chapra, S.C.; G.J. Pelletier; H. Tao., (.2006) “QUAL2K: A Modeling Framework for Simulating River and Stream Water Quality”, Version 2.04: Documentation and Users Manual." Civil and Environmental Engineering Dept ", Tufts University, Medford, MA.

-Environmental Agency of Japan., (1998) “Water Environmental Management in Japan”.

-Environmental Law of Seychelles, (1995) “Environment Protection (Standards) Regulations”, http://water treatment_com_cn/resources/discharge-standards/ seychelles

-EPA., (1997) “Technical Guidance Manual for Developing Total Maximum Daily Loads, Book 2: Rivers and Streams, 823/B-97-002

-Kannel, P.R; Lee, S; Lee, Y.S; Kanel, S.R; Pelletier,G.J., (2007) “Application Of automated QUAL2Kw for water quality modeling and management In the Bagmati River”, Nepal, Journal of Ecological Modeling, 202:503–517.

-“Mauritius Environment Protection (Standards for effluent discharge) Regulations”, (2003), http:// water-treatment_com_cn/resources/discharge-standards/mauritius

-“Taiwan Environmental Law Library (R.O.C)”, (2011), http://law.epa.gov.tw/en/