بررسی تأثیر فلزات سنگین پساب تصفیه‌خانه شهرک صنعتی توس مشهد بر آب‌های زیرزمینی

Document Type: Research Paper

Authors

1 استادیار گروه محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن

2 مسئول محیط زیست شهرک صنعتی توس مشهد

Abstract

دشت‌های زیادی در ایران از جمله دشت مشهد، به آب زیرزمینی وابسته‌اند. آسیب رساندن به این منابع به هر شکل، زندگی مردم را دچار مخاطره می‌سازد. شهرک صنعتی توس در شمالغربیمشهد واقع شده که صنایع غالب آلوده‌ساز آن شامل صنایع غذایی، شیمیایی، کانی غیرفلزی و فلزی می‌باشد.  فاضلاب تولیدی در واحدهای صنعتی به تصفیه‌خانه شهرک روانه شده و در نهایت پساب تصفیه شده جهت آبیاری فضای سبز شهرک و پارک علم و فناوری واقع شده در مجاورت شهرک، استفاده می گردد. در این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر فلزات سنگین پساب خروجی تصفیه‌خانه بر آب‌های زیرزمینی منطقه، در 4 نوبت از پساب خروجی و 8 حلقه چاه موجود در محدوده مورد مطالعه، نمونه‌برداری صورت گرفت. غلظت عناصر جیوه، آرسنیک، سرب، کادمیوم، آلومینیم، کروم و سیانید اندازه‌‌گیری شد و تجزیه و تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS و Excel انجام شد. با توجه به پارامترهای آماری نمونه‌های آب، کمترین و بیشترین دامنه تغییرات به ترتیب مربوط به فلز سیانید و آلومینیم می‌باشد؛ علاوه بر این، فلز سرب توزیع نامتقارنی داشته و نمودار آن بیشترین کجی (چولگی) را دارا می‌باشد. در مجموع، غلظت عناصر سنگین در پساب خروجی در مقایسه با آب زیرزمینی بیشتر می‌باشد که در بین عناصر سنگین مورد آزمایش، غلظت جیوه در اکثر چاه‌های مورد مطالعه بیش از حد استاندارد بوده که می تواند موجب آلودگی آب زیرزمینی شود. همچنین بررسی ترکیبات زمین‌شناسی منطقه نیز، نشان از تأثیر پساب بر آب زیرزمینی چاه‌های مورد مطالعه و کاهش کیفیت آنها می دارد.
 

- اکبری، مرتضی.، جرگه، محمدرضا.، مدنی سادات، حمید.، (1388) "بررسی افت سطح آب­های زیرزمینی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) (مطالعه موردی: آبخوان دشت مشهد)"، مجله پژوهش­های حفاظت آب و خاک، جلد شانزدهم، شماره چهارم.

 

- انتظاری، ع.، اکبری، ا.، میوانه، ف.، (1392) "بررسی کیفیت آب شرب استحصالی از منابع زیرزمینی بر بیماری های انسانی دهه اخیر در دشت مشهد، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال سیزدهم ، شماره 31.

- حسینی، سید علی.، صادقی فرد، محمد رضا.، (1386) "بررسی علل پدیده نشست در دشت مشهد"،Archive of SID.

- دفتر تصفیه خانه فاضلاب شهرک صنعتی توس، (1395).

 

- زارعی محمودآبادی، هادی.، (1394) "بررسی تأثیر احتمالی عناصر سنگین پساب صنایع غیرفلزی بر آب زیرزمینی به روش آماری در دشت یزد- اردکان"، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، شماره17.

 

- شرکت سهامی آب منطقه­ای خراسان رضوی، (1392).

 

- شرکت شهرک­های صنعتی استان خراسان رضوی، (1392).

 

- طباطبائی، سیدحسن؛ نجفی، پیام؛ طاهری سودجانی، هاجر؛ (1392) "بررسی خصوصیات پساب شهری و صنعتی ذوب آهن و مقایسه آن با خصوصیات آب­های زیرزمینی منطقه به منظور آبیاری فضای سبز"، اولین همایش ملی چالش­های منابع آب و کشاورزی، انجمن آبیاری و زهکشی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان- اصفهان.- El-Naqa A., Hammouri N., Kuisi M., (2006) 

 

 

    “GIS-based Evaluation of Ground water Vulnerability in the Russeifa Area”, Jordan, Revista Mexicana de siencias Geologicas,V. 23.

 

- Omotayo Ayeni. (2014) “Assessment of Heavy Metals in Wastewater Obtained from an Industrial Area in Ibadan”, Nigeria, Original scientific paper.

 

- Y. N. Jolly, A. Hossain, A. Sattar and A. Islam. (2012) “Impact of Heavy Metals on Water and Soil Environment of a Paint Industry”, Journal of Bangladesh Chemical Society, Vol. 25(2), 159-165.

 

- Zhe Bao, Wenyong Wu, Honglu Liu, Honghan Chen, Shiyang Yin. (2014) “Impact of Long-Term Irrigation with Sewage on Heavy Metals in Soils”, Crops, and Groundwater – a Case Study in Beijing. Pol. J. Environ. Stud. Vol. 23, No. 2, 309-318.

 

- Muamar AL-Jaboobi, A., Zouahri, M’hamed Tijane, Abdellah El., Housni, Z., Mennane, H., Yachou and M., Bouksaim. (2014) “Evaluation of Heavy Metals Pollution in Groundwater”, Soil and Some Vegetables Irrigated with Wastewater in the Skhirat region “Morocco”. J. Mater. Environ. Sci. 5 (3), 961-966.

 

- Pawan K., Bharti, Pawan Kumar and Vijender Singh., (2013) “Impact of Industrial Effluents on Ground Water and Soil Quality in the Vicinity of Industrial Area of Panipat City”, India,  Journal of Applied and Natural Science 5 (1), 132-136.

 

- R.K., Rattan, S.P., Datta, P.K., Chhonkar, K., Suribabu, A.K., Singh. (2005) “Long-term Impact of Irrigation with Sewage Effluents on Heavy Metal Content in Soils”, Crops and Groundwater-a Case Study (India), Agriculture, Ecosystems and Environment 109, 310–322.