مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه تابستان‌گذرانی هوبره (Macqeenii Chlamydotis) و عوامل مؤثر بر پراکنش آن در منطقه حفاظت شده دقپترگان، خراسان جنوبی

Document Type: Research Paper

Authors

1 دانشجوی دکتری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گرگان

2 دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد

Abstract

هوبره آسیایی (macqeeniiChlamydotis) از خانواده Otididae و متعلق به راسته درناسانان است. این گونه توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، به عنوان گونه‌ای آسیپ پذیر طبقه­بندی شده است. در دهه اخیر جمعیت هوبره در اکثر مناطق پراکنش آن کاهش یافته است. نبود اطلاعات کافی از وضعیت پراکنش دقیق هوبره در منطقه دق پترگان از یک سو و عدم مطالعه جامع بر روی این گونه، اهمیت انجام این مطالعه را آشکار می‌سازد. در این پژوهش، مدل­سازی مطلوبیت زیستگاه تابستان‌گذرانه هوبره و عوامل موثر بر پراکنش این گونه با استفاده از روشحداکثر آنتروپی در منطقه حفاظت شده دق پترگان استان خراسان جنوبی انجام گرفت. داده­های حضور در این منطقه جمع­آوری و به صورت مختصات جغرافیایی وارد نرم افزار MaxEnt شد. سپس ارتباط آن با نقشه­های رقومی­شده 36 متغیر محیط ­زیستی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد مدل به­دست آمده دارای کارایی پیش­بینی خوب بوده است (AUC= 87). همچنین آزمون جک­نایف نشان داد متغیرهای متوسط دمای گرم‌ترین فصل، فاصله از مزارع دیم و فاصله از درمنه کوهی بیشترین نقش را در مدل داشته­اند. به طوری‌که با افزایش فاصله از مزارع دیم  و نیز درمنه کوهی میزان مطلوبیت زیستگاه برای هوبره کاهش می­یابد و با افزایش متوسط دمای گرم‌ترین فصل  تا دمای  31 میزان مطوبیت زیستگاه افزایش می­یابد. ضمن ‌این‌که  هوبره در این فصل مناطق دشتی  را بیشتر می پسندد.
 

- اسمنجی، بابک، محمودرضا همامی و منصوره ملکیان (1389) "برآورد تراکم جمعیت و استفاده از زیستگاه هوبره آسیایی(Chlamydotis macqueenii) در دشت عباس آباد نائین"، دانشگاه صنعتی اصفهان: پایان نامه کارشناسی ارشد.

 

- بسملی, محمدرضا (1388) "طرح بررسی اکولوژیکی هوبره در زیستگاه­های بیابانی شهرستان قاین".

 

- منصوری، جمشید (1379) "بررسی اکولوژیکی هوبره در ایران"، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تحقیقات تهران: رساله دکتری.

 

- سرهنگ زاده، جلیل، احمد رضا یاوری، محمود رضا همامی، حمید رضا جعفری و بهمن شمی (1392) "مدلسازی مطلوبیت زیستگاه قوچ و میش با استفاده از رویکرد تحلیل بوم شناختی در منطقه حفاظت شده کوه بافق"، فصلنامه پژوهش­های محیط زیست،: 169-182.

- اسمنجی، بابک، محمودرضا همامی و منصوره ملکیان (1389) "برآورد تراکم جمعیت و استفاده از زیستگاه هوبره آسیایی(Chlamydotis macqueenii) در دشت عباس آباد نائین"، دانشگاه صنعتی اصفهان: پایان نامه کارشناسی ارشد.

 

- بسملی, محمدرضا (1388) "طرح بررسی اکولوژیکی هوبره در زیستگاه­های بیابانی شهرستان قاین".

 

- منصوری، جمشید (1379) "بررسی اکولوژیکی هوبره در ایران"، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تحقیقات تهران: رساله دکتری.

 

- سرهنگ زاده، جلیل، احمد رضا یاوری، محمود رضا همامی، حمید رضا جعفری و بهمن شمی (1392) "مدلسازی مطلوبیت زیستگاه قوچ و میش با استفاده از رویکرد تحلیل بوم شناختی در منطقه حفاظت شده کوه بافق"، فصلنامه پژوهش­های محیط زیست،: 169-182.

- Aghainajafi-Zadeh, S., M. R. Hemami, M. Karami, and Paul M. Dolman. (2010) “Wintering Habitat Use by Houbara Bustard (Chlamydotis Macqueenii) in Steppes of Harat, Central Iran.” Journal of Arid Environments 74(8):912–17. Retrie(http://dx.doi.org/10.1016/j.jaridenv.2010.01.006).

 

-Anderson, RP and E. Martı́. (2004) “Modeling Species’ Geographic Distributions for Preliminary ConservationAssessments: An Implementation with the Spiny Pocket Mice (Heteromys) of Ecuador”, Biological Conservation. Retrieved November5,2015(http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320703001873).

 

- Baldwin, Roger a. (2009) “Use of Maximum Entropy Modeling in Wildlife Research”, Entropy 11(4) :854–66.

- Combreau, Olivier and Tommy R. Smith. (1997) “Summer Habitat Selection by Houbara Bustards Introduced in Central Saudi Arabia”, Journal of Arid Environments 36(1):149–60. Retrieved November5,2015(http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140196396901834).

 

- Donázar, Ja, Jj Negro, and F. Hiraldo. (1993) “Foraging Habitat Selection, Land-Use Changes and Population Decline in the Lesser Kestrel Falco Naumanni”, Journal of Applied Ecology 30(3):515–22.Retrieved (http://www.jstor.org/stable/2404191).

 

- Elith, Jane et al. (2006) “Novel Methods Improve Prediction of Species’ Distributions from Occurrence Data”, Ecography 29(2):129–51. Retrieved July 11, 2014 (http://doi.wiley.com/10.1111/j.2006.0906-7590.04596.x).

 

- Elith, Jane and John R. Leathwick. (2009) “Species Distribution Models: Ecological Explanation and Prediction across Space and Time”, Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics 40(1):677–97. Retrieved July 10, 2014 (http://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.ecolsys.110308.120159?journalCode=ecolsys).

 

- Gibson, Pamela Reed, a. N. M. Elms, and Lisa Ann Ruding. (2003) “Perceived Treatment Efficacy for Conventional and Alternative Therapies Reported by Persons with Multiple Chemical Sensitivity”, Environmental Health Perspectives 111(12):1498–1504.

 

- Giovanelli, Riccardo, Martha P. Haynes, Brian R. Kent, and Elizabeth A. K. Adams. (2010) “ARE NEWLY DISCOVERED H I HIGH-VELOCITY CLOUDS MINIHALOS IN THE LOCAL GROUP?”, The Astrophysical Journal 708(1):L22–25. Retrieved November 13, 2015 (http://adsabs.harvard.edu/abs/2010ApJ.708L.22G)

 

- Guisan, Antoine, Antoine Guisan, Niklaus E. Zimmermann, and Niklaus E. Zimmermann. (2000) “Predictive Habitat Distribution Models in Ecology”, Ecological Modelling 135(2-3):147–86. Retrieved(http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0304380000003549).

 

- Huber, Djuro, Josip Kusak, Aleksandra Majić-Skrbinšek, Dario Majnarić, and Magda Sindičić. (2008) “A Multidimensional Approach to Managing the European Brown Bear in Croatia”, Ursus 19(1):22–32. Retrieved November 5, 2015 (http://dx.doi.org/10.2192/15376176(2008)19[22:AMATMT]2.0.CO;2).

- Huck, Maren et al. (2010) “Habitat Suitability, Corridors and Dispersal Barriers for Large Carnivores in Poland”, Acta

Theriologica 55(2):177–92.Retrieved (http://dx.doi.org/10.4098/j.at.00017051.114.2009).

 

- Jacqain et al. (2005) “Habitat Suitability Models to Predict Species Presence”, Ecological Modeling (199):142–52.

 

- Peterson, Townsend a. (2001) “Predicting Species’ Geographic Distributions Based on Ecological Niche Modeling”, The Condor 103(103):599–605.

 

 - Phillips, Steven, Robert Anderson, and Robert Schapire. (2006) “Maximum Entropy Modeling of Species Geographic Distributions”, Ecological Modelling 190(3-4):231–59. Retrieved (citeulike-articleid:483011nhttp://dx.doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2005.03.026).

- Reed, Kurt D., Jennifer K. Meece, John R. Archer, and A. Townsend Peterson. (2008) “Ecologic Niche Modeling of Blastomyces Dermatitidis in Wisconsin”, PloS one 3(4):e2034. Retrieved November 6, 2015 (http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0002034).

 

- Soberon, Jorge and A. Townsend Peterson. (2005) “Interpretation of Models of Fundamental Ecological Niches and Species’ Distributional Areas”, Biodiversity Informatics 2. Retrieved November 5, 2015 (https://kuscholarworks.ku.edu/handle/1808/6566).

 

- Wiegand, Thorsten, Felix Knauer, Petra Kaczensky, and Javier Naves. (2004) “Expansion of Brown Bears (Ursus Arctos) into the Eastern Alps: A Spatially Explicit Population Model”, Biodiversity and Conservation 13(1):79–114. RetrievedNovember5,2015(http://link.springer.com/10.1023/B:BIOC.0000004314.38828.db).