ارزیابی توان بوم‌‌شناسی به‌‌منظور استقرار کاربری مرتعداری با تصمیم‌‌گیری چندمعیاره (مطالعه موردی:حوضه آبخیز دلی باغ‌ملک خوزستان)

Document Type: Research Paper

Authors

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

Abstract

این پژوهش به‌‌منظور تعیین کاربری بهینه و مدیریت صحیح محیط زیست، در حوضه آبخیز دلی باغ‌ملک واقع در استان خوزستان، به مطالعه قابلیت‌‌های حوضه آبخیز جهت کاربری مرتعداری با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره پرداخته شد. بدین منظور ابتدا، اقدام به شناسایی منابع بوم شناختی پایدار و ناپایدار موجود در حوضه گردید. معیارهای
مورد نیاز جهت کاربری مرتعداری با استفاده از تکنیک دلفی بدست آمد. 23 عامل بعنوان فاکتورهای تاثیرگذار در ارزیابی توان حوضه مورد مطالعه تعیین گردید، که به روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن دهی شد. جهت تلفیق لایه‌‌های اطلاعاتی در محیط ArcGIS9.3  از شیوه ترکیب خطی وزن دار (WLC) استفاده گردید. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که از 2/6591 هکتار کل حوضه ، 3114.12 هکتار (24/47 درصد) دارای توان N1 و N2 ، 1865.88 هکتار(30/28 درصد) با توان  S3،1059.98 هکتار(08/16 درصد) با تناسب S2 و 508.43 هکتار (71/7 درصد) با توان S1 برای مرتعداری مناسب می‌‌باشد.  همچنین نتایج حاصل بیان‌گر این مطلب است که زیرحوضه‌‌های نزدیک به نقاط روستایی، راه‌‌های دسترسی و تردد دام از قابلیت کمتری جهت توسعه مراتع برخوردار است.
 

اداره کل منابع طبیعی استان خوزستان (1387) "گزارش پوشش گیاهی حوضه آبخیز دلی و چال محمد حسین"(مطالعات تفصیلی)

 -اصغرپور، محمدجواد (1387) "تصمیم گیری چند معیاره"، چاپ ششم، انتشارات دانشگاه تهران، صفحات220-191و 318-298.

 - امیری، محمدجواد و همکاران (1388) "مقایسه روش سیستمی ادغام نقشه ها و ترکیب منطق بولین - فازی در ارزیابی توان اکولوژیک جنگل های حوضه های آبخیز 33 و 34 شمال ایران"،  مجله علوم محیطی،  7(2)، صفحات 109-124

 -  امینی، م.، منصوری، م (1386) " ارزیابی اکولوژیکی زیر حوزه های وشته- زیدشت منطقه طالقان جهت کاربری های تفرج، حفاظت ، کشاورزی و مرتع داری"، مجموعه مقالات دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی ایران ،گرگان، صفحات3649-3633 .
-  جمالی، علی اکبر.، قدوسی، جمال.، زارع کیا، صدیقه (1387) "فنون تحلیل چند معیاره مکانی، تصمیم ، تحلیل سلسله مراتبی و استاندارد سازی فازی در تعیین بحرانی ترین چراگاههای حوزه آبخیز"، فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران. جلد 15، شمارة4، صفحات 475-484.

 -  سالنامه آماری هواشناسی استان خوزستان ( 1385).- سنایی،مریم.، فلاح شمسی، سید رشید.، فردوسی آسمانجردی، حامد (1389) "ارزیابی چند معیارة(MCE) زمین با دو راهبرد WLCو OWA در مکان یابی مناطق مناسب علوفه کاری( مطالعه موردی: زاخرد؛ فارس)"، مجله علمی پژوهشی مرتع ، سال چهارم ، شماره دوم ، صفحات 216-227.

 - قدسی پور ،سید حسن (1387) " فرآیند تحلیل سلسله مراتبی"، چاپ ششم، انتشارات دانشگاه صنعتی امیر کبیر.

 - مخدوم، مجید و همکاران (1386)" ارزیابی و برنامه ریزی محیط زیست با سامانه های اطلاعات جغرافیایی(GIS)"، چاپ سوم، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران .

-  Baja, S., Ramli, M., Jayadi, M.( 2010)," Fuzzy Decision Analysis in Land Suitability Evaluation: A Tool For Precision Land Management Interpretation".Available in: http://www.gisdevelopment.net/proceedings/mapasia/2005/NaturalResourceExplorationPlanning/index.htm.

 - Duren, I., Geneletti, D.(2008), "Protected area zoning for conservation and use: A combination of spatial multicriteria and multiobjective evaluation". Landscape and Urban Planning 85; pp. 97–110.

 - Phua M. H., Minowa, M. (2005)," A GIS-based multi-criteria decision making approach to forest conservation planning at a landscape scale: a case study in the Kinabalu Area, Sabah, Malaysia", Journal of Landscape and Urban Planning, volume 71, pp. 207-222.

 -Svoray,T., Kutiel, P.B.& Bannet, T. (2005),"Urban land-use allocation in a Mediterranean ecotone: Habitat Heterogeneity Model incorporated in a GIS using a multicriteria mechanism", Journal of Landscape and Urban Planning, volume 72, pp. 337–351.

 - Trong Duc,  T.,(2006),"  Using GIS and  AHP Technique for Land-use  Suitability Analysis", International Symposium on Geoinformatics for Spatial Infrastructure Development in Earth and Allied Sciences, pp. 6.

 - Zucca A., Sharifi, A.M.  & Fabbri, A. G.(2008), "Application of spatial multi-criteria analysis to site selection for a local park: A case study in the Bergamo Province, Italy", Journal of Environmental Management 88. pp. 752–769