ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت خضرآباد به روش دراستیک

Document Type: Research Paper

Authors

Abstract

ورود آلاینده‌های سطحی به منابع آب زیرزمینی به‌‌‌ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک که با محدودیت کمی و کیفی منابع آب مواجه هستند، از مشکلات جدی می‌باشد. لذا شناخت مناطق آسیب‌پذیر و هدایت برنامه‌های توسعه به مناطق کم خطر از ضروریات دستیابی به توسعه پایدار در بخش مدیریت منابع آب می‌باشد. از این رو در این پژوهش با توجه به ویژگی‌های هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی منطقه مورد مطالعه آسیب‌پذیری آبخوان در مقابل عوامل آلاینده پهنه‌بندی شده است. برای این منظور از مدل دراستیک و سیستم اصلاعات جغرافیایی برای پردازش و تجزیه و تحلیل کیفی آبخوان استفاده شده است. در مدل دراستیک از مشخصه‌های موثر در ارزیابی آسیب‌پذیری سفره آب زیرزمینی شامل عمق سطح ایستابی، تغذیه، جنس سفره، نوع خاک، شیب توپوگرافی، مواد تشکیل دهنده منطقه غیر اشباع و هدایت الکتریکی استفاده می شود که به صورت 7 لایه در نرم افزار ArcView تهیه شدند و با وزن دهی و رتبه‌بندی و تلفیق لایه‌ها، نقشه نهایی آبخوان نسبت به آلودگی تهیه و شاخص دراستیک برای کل منطقه 45 تا 142 برآورد شد. مطالعات انجام شده نشان داد که 75/11% درصد از کل منطقه مطالعاتی شدیداٌ آسیب پذیر می‌‌باشد که عمدتا مناطق جنوبی و جنوب غربی قرار دارند و آسیب پذیری با شدت متوسط ( 99/42%) بیشترین سهم را در منطقه مطالعاتی به خود اختصاص داده‌‌است.

1- احمدی، ح.1384. ژنومر فولوژی کاربردی، جلد 2، بیابان و فرسایش بادی، انتشارات دانشگاه تهران، 570 صفحه

2- اصغری­مقدم، ا. 1388. ارزیابی آسیب­پذیری آب زیرزمینی دشتهای بازرگان و پلدشت با استفاده از مدل دراستیک بر اساس GIS، محیط شناسی، سال 35، شماره 52، صفحه 64- 55.

3-  افروزی، م و محمدزاده ، ح. 1390. ارزیابی و پهنه بندی آسیب پذیری آبخوان دشت بروجن -  فرادنبه به آلودگی با استفاده روش دراستیک در محیط GIS، پژوهش آب ایران، جلد 6، شماره 10، صفحه 10-1

4- خاکسار فرد، م. 1373. تلفات آب و روشهای کاهش آن. مجله آب و محیط زیست، نشریه علمی آب و فاضلاب کشور. جلد 9. شماره 3. صفحه 39-43.

5- درویش صفت، ع. ا. 1384. سامانه اطلاعات جغرافیائی با کاربرد در منابع طبیعی، ]جزوه درسی[، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی کرج، 160 صفحه.

6- رضایی، م.، م. بمانی احمدآباد و م. اژدری مقدم. 1386. مطالعه حساسیت پذیری آبخوان دشت یزد- اردکان نسبت به آلودگی در محیط GIS، سومین همایش زمین شناسی کاربردی و محیط زیست،15 اسفند، اسلامشهر، صفحات 21-27

7- شهرکی، ف. آ.، آغاسی، ع.، شهرکی، ف. آ و زارعی، ع. 1389. ارزیابی پتانسیل و آنالیز حساسیت آسیب پذیری آب زیر زمینی دشت هشنگرد به روش دراستیک، آب و فاضلاب، شماره 2، صفحه 70-61.

8- قهرودی تالی، م. 1383. کاربرد  Arc Viweدر ژئومرفولوژی، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم. 160 صفحه

9- کردوانی، پ. 1383. منابع و مسائل آب در ایران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. 545 صفحه.

10- Aller, L.,T. Bennet., J. H. Lehr., R. J. Petty, and G. Hackett. 1987. DRASTIC: a standardized system for evaluating groundwater pollution potential using hydrogeological settings. Report No 600/2–87/035, EPA, Washington, USA.

11 - Awawdeh, M. M, and  R. A. J aradat. 2010. Evalution of aquifers vulnerability to contamination in the Yarmouk River basin, Jordan, based on DRASTIC method. Journal of Earth and Environmental Science, 3(3): 273 -282.

12-Boughriba, M., A. Barkaoui., Y. Zarhloule., Z. Lahmer., B. E. Houadi, and M. Verdoya. 2010. Groundwater vulnerability and risk mapping of the Angad transboundary aquifer using DRASTIC index method in GIS environment. Journal of Earth and Environmental Science, 3(2): 207-220

13- Daly, D., D. Drew. 1999. Irish methodologies for karst aquifer protection. In: Beck, B. F., A. J. Pettit., J. G. Herring (Eds.). Hydrogeology and engineering geology of sinkholes and karst. Balkema, Rotterdam, pp. 267-272.

14- Foster, S. S. 1987. Fundamental concepts in aquifer vulnerability, pollution risk and protection strategy. In: Duijvenbooden, W., H. G. Waegeningh (Eds.). Vulnerability of soil and groundwater to pollutants. TNO Committee on Hydrological Research, The Hague. Proceedings and Information, 38, pp. 69-86

15- Hiscock, K. M., A. A. Lovett., J. S. Brainard, and J. P. Parfitt. 1995. Groundwater vulnerability assessment: two case studies using GIS methodology. Journal of Geological Society. 28(5): 179–194.

16- Javadi, S., N. Kavehkar., M. H. Mousavizadeh, and K. Mohammadi. 2011. Modification of DRASTIC Model to Map Groundwater Vulnerability to Pollution Using Nitrate Measurements in Agricultural Areas. Journal of Agriculture Science and Technalogy, 13:239-249.

17 -Martinez-Bastida. J. J., M. Arauzo, and M.Valladolid. 2020. Intrinsic and specific vulnerability of groundwater in center Spain: the risk of nitrate pollution. Journal of Hydrogeology, 18(3):681 - 698.

18- Mimi, Z. A., N. Mahmoud, and M. A. Madi. 2012. Modified DRASTIC assessment for intrinsic vulnerability mapping of karst aquifers: a case study. Journal of Earth and Environmental Science, 66(2): 447-456

19- Saidi, S., S. Bouri, and H. B. Dhia. 2010. Groundwater vulnerability and risk mapping of the Hajeb-jelma aquifer (Central Tunisia) using a GIS-based DRASTIC model. Journal of Earth and Environmental Science, 59(7): 1579-1588

20 - Srinivasamoothy, K., K. Vijayaraghavan., M. Vasanthavigar., V. S. Sarma., R. Rjivandhi., S. Chdambaram., P. A.nandhan, and R. Manivannan. 2011. Assessment of groundwater vulnerability in Mettur region, Tamilnadu, India using drastic and GIS tecniques. Journal of Earth and Environmental Science,4 (7-8):1215 - 1228.

21- Van Stemproot, D., L. Evert, and L. Wassenaar. 1993. Aquifer vulnerability index: a GIS compatible method for groundwater vulnerability mapping. Canadian water resources Journal, 18(7): 25-37.

22- Voudouris, K., N. Kazakis., M. Polemio, and K. Kareklas. 2010. Assessment of Intrinsic Vulnerability using the DRASTIC Model and GIS in the Kiti Aquifer, Cyprus. Journal of European Water, 30:13-24.

23-Wang, Y., B. J. Merkel., Y. Li., H. Ye., S. Fu, and D. Ihm. 2007. Vulnerability of groundwater in Quaternary aquifers to organic contaminants: a case study in Wuhan City, China. Environmental Geology, 53(3): 479-484