مکان‌یابی محل دفن بهداشتی زباله با استفاده از سامانة اطلاعات جغرافیایی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی: مطالعه موردی شهر زرین دشت شیراز

Document Type: Research Paper

Authors

دانشگاه شهید بهشتی

Abstract

امروزه دفن مواد زائد جامد با رعایت مسائل محیط زیستی از ضروریات طرح‌های توسعة شهری است. از طرف دیگر مکان‌یابی و یافتن مکان بهینه یکی از مهترین جنبه‌های مدیریت مواد زائد است. در این میان دانش ژئومورفولوژی با توجه به ماهیت خود در رابطه با بررسی تحول عوارض سطح زمین می‌تواند نقش مهمی در مکان‌یابی محل مناسب دفن زباله داشته باشد. در این پژوهش سعی شده تا با بررسی معیارهای ژئومورفیک و سایر عوامل تاثیرگذار مانند محیط‌زیستی، اقتصادی، اجتماعی منطقه و با استفاده از سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مکان یابی بهینه برای دفن زباله شهر زرین دشت شیراز انجام داد. در این پژوهش ابتدا معیارهای مهم (شیب، شبکه‌ی راه‌ها، شبکه‌ی هیدروگرافی، ژئومورفولوژی، زمین شناسی، نقشه‌ی خاک) در مکان‌یابی دفن زباله بر اساس ویژگی‌های منطقه شناسایی و پس از وزن‌دهی در AHP  به‌عنوان ورودی به پایگاه داده‌های مکانی GIS انتقال داده شدند. در نهایت چهار  منطقه  مناسب، در ارتباط با هدف تحقیق تعیین و اولویت‌بندی گردیدند. با مقایسه و ارزیابی  بر اساس وزن‌دهی پارامترها، چهار مکان دفن بهداشتی مشخص و ارزیابی شدند. بررسی های میدانی و تحلیل نقشه‌ها‌ی GIS نشان داد که مکان شماره یک به دلایل ژئومورفیکی در مقایسه با دیگر مکان‌ها مناسب‌تر است

ارباب، پریناز و منوری، سید مسعود.، (1384)             "ارزشیابی زیست محیطی محل­های دفن پسماندهای شهری استان تهران"، مجله علوم محیطی، دوره 2، شماره 8.

 

- اسکندری، رویا، حافظی مقدس، ناصر، قاسمی، حبیب الله و مراد آبادی، احسان.، (1390) "مکان یابی محل دفن پسماندهای خطرناک با استفاده از GIS و تحلیل چند متغیره (MCDM) در ایران مرکزی"، هفتمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، دانشگاه صنعتی شاهرود

- پناهنده، محمد، ارسطو، بهروز، قویدل، آریامن و فاطمه، قنبری.، (1388) "کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی   (AHP)  در مکان یابی جایگاه دفن پسماند شهر سمنان"، فصلنامه سلامت و محیط، دوره دوم، شماره 4.

 

- چیت سازان، منوچهر، دهقانی، فاطمه، راست منش، فاطمه و میرزایی، سید یحیی.، (1392) "مکانیابی محل دفن پسماندهای جامد شهری با استفاده از فناوری­های اطلاعات مکانی و منطق فازی- تحلیل سلسله مراتبی Fuzzy-AHP"، مجله سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی، دوره 4، شماره 1.

 

- خورشید دوست، علی­محمد و زهرا، عادلی.، (1388) "استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای یافتن مکان بهینه دفن زباله شهر (مطالعه موردی شهر بناب"، مجله محیط­شناسی، سال 35، شماره 50.

 

- شایان ، محسن.، (1392) "بررسی نقش کشاورزی بر توسعه­روستایی"، پایان نامه­کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه­ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان.

 

- عبدلی ، محمدعلی.، (1372) "سیستم مدیریت مواد زاید جامد شهری و روش­های کنترل آن"، سازمان بازیافت و تبدیل مواد.

 

- عبدلی، محمدعلی.، (1379) "مدیریت دفع و بازیافت مواد زائد جامد شهری ایران"، تهران، مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری وزارت کشور، انتشارات سازمان شهرداری­ها.

 

- فتائی، ابراهیم و آل­شیخ، علی.، (1388)" مکان­یابی دفن مواد زائد جامد شهری با استفاده از GIS و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی، شهر گیوی"،  مجله علوم محیطی، شماره سوم.

 

- مهتابی اوغانی، مرضیه، نجفی، اکبر و یونسی، حبیب الله.، (1392) " مقایسه دو روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس در مکانیابی محل دفن پسماندهای

 

 

 

 

 

شهری (مطالعه موردی: انتخاب محل دفن پسماند شهری کرج)"، مجله سلامت و محیط، دوره 6، شماره 3.

 

- نیکنامی،  مرضیه و حافظی  مقدس،  ناصر.،  (1389) "مکان یابی محل دفن زباله­های شهری در شهر گلپایگان

با استفاده از سیستم GIS"، فصلنامه زمین شناسی کاربردی، سال 6، شماره 1.

 

- Cao, L. W., Cheng, Y. H., Zhang, J., Zhou, X. Z., Lian, C. X., (2006) “Application of Gray situation Decision Making Theory in site selection of a waste sanitary land fill”, Journal of china University of Mining and Technology, Vol. 16, No. 4, pp. 393-398.

 

- Komilis, D. P., Ham, R. K., Stemann, R., (1999) “The effect of municipal solid waste pretreatment on landfill behavior: a literature review”, Waste Management and Research, Vol. 17, pp. 10-19.

 

- Pichtel, J., (2005) “Waste Management Practices”, Taylor & Francis Group, Florida. Pp. 93-98.

 

- Siddiqui, M. Z., Everett, J. W., Vieux, B. E., (1996) “Landfill sitting using geographical information systems: a demonstration”, Environmental Engineering, Vol.122, No. 6, pp. 515-523.

 

- Saaty, T. L., (1980) “The Analytic Hierarchy Process”, McGraw-Hill, New York.

 

- Sumathi, V. R., Natesan, U., Sarkar, C., (2007) “GIS- based approach for optimized siting of municipal solid waste landfill”, Journal of waste management, Vol. 28, No. 11, pp. 2146-2160.

 

- Yang, K., Zhou, X.N., Yan, W. A., Hang, D. R., Steinmann, P., (2008) “Land fills in Jiangsu province, china, and potential threats for public health”, Journal of waste management, Vol. 28, No. 12, pp. 2750-2757.