روند تغییرات کاربری اراضی در حوضه آبخیز تالاب انزلی طی دوره‌های زمانی 2000، 1989، 1975، 2007 با تاکید بر توسعه شهری و اراضی ساخته شده

Document Type: Research Paper

Authors

Abstract

کاربری اراضی و ارزیابی تغییرات آن در دوره‌‌های زمانی میان‌‌مدت و طولانی‌‌مدت یکی از مهمترین ابزارهای برنامه‌‌ریزی و مدیریت پایدار اراضی در سطح کلان می‌‌‌باشد. استفاده از داده‌‌های ماهواره‌‌ای با توجه به ویژگی آنها و پیشرفت‌‌های سریع فناوری سنجش از دور و سامانه های اطلاعات جغرافیایی می‌‌تواند در زمینه برنامه‌‌ریزی و مدیریت محیط زیست و نیز پایش وضعیت منابع طبیعی، مفید و موثر باشد و اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیران و تصمیم‌‌گیران قرار دهد. در این پژوهش نقشه‌های کاربری اراضی و تغییرات کاربری اراضی در 4 مقطع در دوره زمانی 32 ساله با استفاده از داده‌های سنجنده‌های  MSS1975، ETM+ 2000, TM   1989 وIRS 2007 درشش کلاس کاربری در حوضه آبخیز  تالاب انزلی تهیه گردید. سپس با استفاده از روش مقایسه، پس از طبقه‌بندی میزان تغییر و تبدیل هر کاربری در دوره‌های مورد نظر تعیین شد. نتایج بررسی‌‌ها حاکی از تغییرات گسترده در کاربری اراضی عرصه‌‌ها می‌‌باشد، به‌طوری‌که طی دوره‌‌های زمانی مورد مطالعه 1774 هکتار از اراضی با پوشش طبیعی جنگل و مرتع، 12363 هکتار از اراضی کشاورزی و باغات، 1123 هکتار از اراضی با پوشش ضعیف و رها شده و 143 هکتار از اراضی تالابی به اراضی شهری و ساخته شده تغییر کاربری داده‌‌اند .  

1- بدر، رضا، استفاده از سنجش از دور و سامانه های اطلاعات جغرافیایی در تعیین گسترش توسعه فیزیکی شهر رضا، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس،1378.
2- جعفری،میثم، ارزیابی و بررسی روند تغییرات کاربری اراضی در شهرستان رشت با استفاده از سنجش از دور(RS) و سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران،1388.
3- سازمان حفاظت محیط زیست و آژانس همکاریهای بین المللی ژاپن، مدیریت جامع حوضه آبخیز تالاب انزلی،1384
4- طبیبیان، منوچهر و دادراست، محمدجواد، ، پایش (نظارت) تغییرات کاربری اراضی در زیر حوضه درود­زن فارس با استفاده GIS/RS، مجله محیط­شناسی، شماره 29،1383 : 79 – 91.
5- قراگوزلو، علیرضا ،GIS  و ارزیابی و برنامه­ریزی محیط زیست، انتشارات سازمان نقشه برداری کشور،1383.
6- مالمیریان، حمید، پردازش رقومی تصاویر ماهواره­ای، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح(ترجمه)،1380.
7- محمود زاده، حسن،کاربرد داده­های ماهواره­ای چندزمانه در محیط GIS با هدف بررسی تغییرات کاربری اراضی شهر تبریز، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز،1383.
8- نشاط، عبدالحمید، تجزیه و تحلیل و ارزیابی تغییرات کاربری و پوشش زمین با استفاده از  داده­های سنجش از دور و سامانه­های اطلاعات جغرافیایی در استان گلستان، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس،1381.                                         
10-Ashraf M. Dewan, Yasushi Yamaguchi, 2009, Land use and land cover change in Greater Dhaka, Bangladesh: Using remote sensing to promote sustainable urbanization, Applied Geography, 29, 390-401.
11-Bakr, N, Weindorf, D.C, Bahnassy, M.H, Marei, S.M, El-Badawi, M.M, 2010, Monitoring land cover changes in a newly reclaimedarea ofEgyptusing multi-temporal Landsat data, Applied Geography, xxx, 1-14.
12-Gomez-Mendozaa. L., Vega-Penab. E., Ramıreza. M. I., Palacio-Prietoa, J., Galicia., L. 2006, Projecting land-use change processes in the Sierra Norte of Oaxaca, Mexico, Applied Geography 26: 276–290.
13-Robert E. Kennedy, Philip A. Townsend, John E. Gross, Warren B. Cohen, Paul   Bolstad, Y.Q. Wang, Phyllis Adams, 2009, Remote sensing change detection tools for natural resource managers: Understanding concepts and tradeoffs in the design of landscape monitoring projects, Remote Sensing of Environment, 113, 1382-1396.
14- Richard. A. 2003, Modeling of land use change in Montanafrom 1860 to 2000, Applied   Geography, 25: 47 – 63.
15-Siddiqui. M.N., Jamil. Z., Afsar. J, 2004, Monitoring changes in riverine forests of Sindh-Pakistan using remote sensing and GIS techniques, Advances in Space Research 33: 333–337.
16- Shalaby, A., Tateishi, R., 2007, remote sensing and GIS for mapping and monitoring land cover and land-use changes in the Northwestern coastal zone of Egypt, Applied Geography, 27: 28 – 41.
17-Wu. Q., Li. H., Wang. R., Paulussen. J., He. Y., Wang. M., Wang. B., Wang. Z. 2006, Monitoring and predicting land use change inBeijingusing remote sensing and GIS. Landscape and Urban Planning. 78, 322–33.
18-Zhang, J., Zhang, Y. 2007, Remote sensing research issues of the National Land Use Change Program of China. ISPRS Journal of Photogrammetry & Remote Sensing, doi:10.1016/j.isprsjprs.2007.07.002.