کاربرد GIS در بررسی پراکنش عناصر بالقوه سمی در خاک استان مرکزی

Document Type: Research Paper

Authors

1 استادیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی

2 استادیار دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی

3 دکترای تخصصی، مدیرکل محیط زیست استان مرکزی

Abstract

پژوهش حاضر با هدف تعیین غلظت و منابع احتمالی، نقشه‌سازی توزیع مکانی، تعیین نقاط داغ آلودگی و ارزیابی خطر  عناصر بالقوه سمی، در خاکهای سطحی استان مرکزی به وسعت ۲۹٬۵۳۰ کیلومترمربع و با استفاده از GIS، انجام گرفت. این امر با محاسبه و نقشه سازی شعاع‌های آلودگی برای تک تک عناصر و منابع مربوطه آلودگی انجام پذیرفت. همچنین برای تجزیه و تحلیل نقشه‌های توزیع مکانی عناصر سمی بالقوه از نقشه‌های کاربری زمین و بافت خاک استفاده شد.از آنجا که آرسنیک، کروم و نیکل منشأ صنعتی، کادمیوم و سرب بیشتر منشاً شهری و جیوه منشأ طبیعی دارند،نقاط معنی‌دار داغ آلودگی به‌‌طور عمده در ناحیه شهری، صنعتی و شهرکهای صنعتی واقع شده بودند.  نتایج ارزیابی خطر ضمن بیان جایگاه عناصر در آلودگی خاک، نشان داد که حدود  %25منطقه مورد مطالعه پتانسیل آلودگی شدید تا متوسط دارد و کمتر از 10 درصد منطقه فاقد هرگونه پتانسیل آلودگی است.

- Javed Iqbal, Shah, M., Shaheen, N. (2015) "Distribution, source identification and risk assessment of selected metals in sediments from freshwater lake". International Journal of Sediment Research, No. 30 (3), pp. 241–249

- Michael James Van Oosten, Maggio, A. (2015). "Functional biology of halophytes in the phytoremediation of heavy metal contaminated soils" Environmental and Experimental Botany, NO. 111, pp. 135-146.

- Gong-Mingyang, Wu, L., Bi, X.Y., Ren, L.M., Wang, L., Ma, Z., Bao, Z., Li, Z. (2010). "Assessing heavy-metal contamination and sources by GIS-based approach and multivariate analysis of urban–rural topsoils in Wuhan, central China". Environmental Geochemistry and Health, NO.32, pp. 59–72.

- Hang, X-Munsayac, Wang, H., Zhou, J., Ma, C., Du, C., Chen, X. (2009)." Risk assessment of potentially toxic element pollution in soils and rice (Oryza sativa) in a typical area of the Yangtze River Delta". Environmental Pollution, NO.157, pp.2542–2549.

- Malik- Rayaz., Jadoon, W.A., Husain, S. Z. (2010). "Metal contamination of surface soils of   industrial city Sialkot, Pakistan: a multivariate and GIS approach.  Environ Geochem Health", NO. 32, pp.179-191.

- Qiao-Mei Ru., Qiang, F., Jin-Zhe, H. (2013). "Risk assessment of heavy metals in honey consumed in Zhejiang province, southeastern China". Food and Chemical Toxicology, NO.53, pp. 256-262.

- Tarradelas- Joseph., Bitton, G., Rossel, D. (1997)."Soil ecotoxicology". Lewis Publishers. USA: Boca Raton.

- Zhang-Cha., Luo, L., Xu, W., Ledwith, V. (2008). "Use of local Moran's I and GIS to identify pollution hotspots of Pb in urban soils of Galway, Ireland" Science of the Total Environment, NO. 398, pp.212 – 221.

- Zhang-Cha. (2006) "Using multivariate analyses and GIS to identify pollutants and their spatial patterns in urban soils in Galway, Ireland". Environmental Pollution NO.142 (3), pp.501–511.