بررسی حقوقی ریزگردها از منظر آلودگی‌های فرامرز با نگاهی گذرا به وضعیت ایران

Author

Abstract

در دهه‌‌های اخیر، توسعه شهرها و افزایش جمعیت انسانی و تغییرات اقلیمی و وقوع خشکسالی‌‌های مداوم و بلند مدت، باعث به‌‌وجود آمدن مسایل زیست محیطی و آلودگی‌‌های فراوان شده‌‌است. برخی از این نوع آلودگی‌‌ها دارای خصیصه فرامرزی هستند. بدین‌سبب امروزه حفاظت از محیط‌‌زیست، حوزه ی نسبتًا نوینی برای مقررات بین‌‌المللی به شمار می‌‌آید. حقوق بین‌‌الملل جهت  پاسخگویی به مسایل و مشکلات زیست محیطی جهان و حل حقوقی آنها، اقدام به وضع قواعد و مقرراتی کرده که این امر، باعث پیدایش شاخه‌‌ای در حقوق بین‌‌الملل به نام حقوق بین‌‌الملل محیط‌زیست شده که یکی از جدیدترین شاخه‌‌های حقوق بین‌‌الملل می‌‌باشد. یکی از انواع آلودگی‌های فرامرزی پدیده ریزگردها یا همان گرد و غبار است، که عمدتاً منطقه‌ای و بعضاً از قاره‌‌ای به قاره دیگر منتقل می‌شود. از عوامل اصلی ایجاد این‌گونه توفان‌ها، فرسایش زمین می‌باشد. پدیده گرد و غبار که در زمره آلودگی‌های از راه دور طبقه‌‌بندی می‌شود، از جمله موضوعاتی است که در حقوق بین‌‌الملل محیط‌زیست از جنبه آلودگی‌‌های فرامرزی بررسی می‌شود.  

 

  1. اردبیلی، لیلا، 1389، بررسی فرآیند های موثر در تشدید گرد و غبار سال‌های اخیر ایران.
  2. پویافر، امیر مسعود، و دیگران، «بررسی اثرات زیست محیطی کاربرد مالچ­های نفتی»، جنگل و مرتع، شماره 70.
  3. توفان ، مسعود، 1389، «چالشها و چشم انداز همکاریهای منطقه‌ای  در مهار ریزگردها»، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و چهارم، شماره 4.
  4. توفان ، مسعود، 1389، چالشها و چشم انداز همکاریهای منطقه‌ای  در مهار ریزگردها، همایش فرسایش بادی و توفان‌ها ی گرد و غبار.
  5. حبیبی، محمد حسن، 1382، « حق برخورداری از محیط‌زیستسالم به عنوان حق بشریت»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 60.
  6. حسین پور، حمید، خلج، عین اله، 1387،«بررسی روند بیابان­زدایی در ایران»، هفته نامه برنامه، سال هفتم،  شماره 293.
  7. رمضانی­قوام آیادی ، محمد حسین، 1386، « نگاهی به اصل استفاده غیر زیان­بار (پایدار) از سرزمین در حقوق بین‌الملل محیط زیست»، تهران، مجله علوم محیطی، سال چهارم.
  8. زمانی، سید قاسم،1381،« توسعه مسئولیت بین‌المللی در پرتو حقوق بین‌الملل محیط زیست»، مجله پژوهشهای حقوقی، سال اول، شماره 1.
  9. ضیائی بیگدلی، محمد رضا، 1388، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، نشر گنج دانش.
  10. عبدالهی، محسن. معرفی، سعیده،  1389، « اصل مسئولیت مشترک اما متفاوت در حقوق بین­الملل محیط زیست»، فصلنامه پژوهش حقوق، سال دوازدهم، شماره 29.
  11. عبدالهی، محسن، 1388، «حقوق حفاظت از هوا»، تهران، جزوه درسی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
  12. فیروزی، مهدی،1384،  «حق بر محیط زیست، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی.
  13. موسوی، فضل الله،1380، « حقوق بین‌الملل محیط زیست»، ترجمه، تهران، نشر میزان.
  14. وحیدی، علیرضا، 1389، مطالعه و بررسی اثرات خشکسالی و بیابان زایی در پدیده فراگیر گرد و غبار در ایران و کشورهای همسایه، همایش فرسایش بادی و توفان‌ها ی گرد و غبار.
15. هاشمی، محمد ناصر. ذوالفقاری، مرتضی،1389، بررسی اثرات خشکسالی در پدیده گرد و غبار ، همایش ملی فرسایش بادی و توفان‌ها ی گرد و غبار

  1. http://cembit.dmi.gov.tr/ankara-bakanlar-deklerasyonu.aspx
  2. Suzuki, Katsunori, (2003). Sustainable and environmentally sound land use in rural areas with special attention to land degradation,  Asia-pacific forum for environment and development.
  3. Stephen C. McCaffrey. Et al, (1977).  Pollution of Shared Natural Resources: Legal and Trade Implications, American Society of International Law, Vol. 71.
  4. UNEP report (1972–2002). State of The Environment And Policy Retrospective, Chapter 2, Atmosphere.
  5. Sands, Philippe, 2003, Principles of International Environmental Law, Cambridge University Press, 2nd Edition, 842.
    1. Louka, Elli, 2006,International Environmental Law Fairness, Effectiveness, and World Order, Cambridge University press, , p 123. 
  6. Draft Articles on Prevention of Transboundary Harm from Hazardous Activities with Commentaries, adopted by the International Law Commission at its fifty-third session,( 2001)
    1. Flemme, Maria, “Due Diligence in International Law”, 2004, Master's Thesis, Faculty of Law University of Lund. p, 3. Also available at: http://lup.lub.lu.se/luur/download?func=downloadFile&recordOId=1557482&fileOId=1564336 >.