بررسی کیفی آب رودخانه بهمشیر با استفاده از جلبک ها به عنوان شاخص های زیستی

Author

Abstract

رودخانه بهمنشیر درجنوب غربی ایران و در استان خوزستان واقع شده و مهمترین منبع تامین آب شرب و کشاورزی منطقه خرمشهر و آبادان می‌‌باشد. محدوده مطالعاتی این پژوهش از ابتدای انشعاب این رودخانه تا خلیج فارس می‌‌باشد. جهت نمونه‌‌برداری 5 ایستگاه که گویای بهترین وضعیت رودخانه بودند تعیین شدند. دراین مطالعه به منظور مشخص نمودن آلودگی آب ترکیب و تنوع جلبک‌های رودخانه بهمنشیر بررسی شد. همچنین برخی شاخص‌‌های تعیین کیفیت آب از قبیل کل مواد معلق، دما، نیترات، فسفات، هدایت الکتریکی، آمونیاک،pH ،DO ،BOD که بر جمعیت جلبک‌‌ها و نیز کیفیت آب اثرگذار هستند برای مدت یک‌سال آبی به صورت ماهیانه اندازه‌‌گیری شد. نتایج نشان داد که به دلیل مجاورت ایستگاه های 1و2 با مراکز صنعتی و همچنین تخلیه فاضلاب‌های شهری و کشاورزی به درون رودخانه، جنس‌‌های مختلف فیتوپلانکتون، آلودگی متوسط را در این مناطق نشان داده و ایستگاه‌‌های 3 و4 آلودگی خاصی را نشان نمی‌‌دهد. همچنین ایستگاه 5 (مصب) از نظر کیفیت در رده متوسط قرار می‌‌گیرد. در آذر و دی ماه به‌دلیل میزان بالای TSS و نور کم و ایجاد آلودگی از نوع گل و لای، فراوانی فیتوپلانکتون‌ها پایین است. در کل هر چه از طرف بالادست رودخانه به طرف مصب  پیش می رویم از شدت آلودگی کاسته شده و فراوانی جنس‌‌های شاخص آلودگی کاهش می‌‌یابد. نتایج طبقه بندی آب بر اساس شاخص شانون که آلودگی متوسط را در تمام فصول و ایستگاه ها نشان داد، تایید کننده نتایج به دست آمده است. در پایان راهکارهایی پیشنهادی جهت بهبود و کنترل وضعیت رودخانه مورد نظر ارائه گردیده است.

حسینیان،س. 1385. طبقه بندی کیفیت رودخانه های کارون و دز در بازه گتوند تا خرمشهر و دزفول تا بامدژ با استفاده از شاخص WQI  و بررسی انتروباکتریاسه های جدا شده در این مقطع . هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه . 24 تا26 بهمن، دانشگاه شهید چمران اهواز. صفحه270.

2- روشن طبری ، م . 1375 . هیدرولوژی و هیدروبیولوژی رودخانه هراز. مجله علمی شیلات ایران .شماره 2،صفحات 43-62.

3- روشن طبری، م. 1376. هیدرولوژی و هیدروبیولوژی رودخانه سیاهرود. مجله علمی شیلات ایران. شماره 2، صفحات 37-27.

4- روشن طبری م. 1379. هیدرولوژی و هیدروبیولوژی رودخانه چالوس. مجله علمی شیلات ایران. شماره 4، صفحات 6-1.

5- شرکت سازه پردازی ایران .1374. گزارش میانکار حفاظت ساحل رودخانه بهمنشیر. صفحات20-3.

6- سبزعلیزاده،س.1386. بررسی کیفیت آب رودخانه سیمره قبل از احداث سد براساس برخی از پارامترهای فیزیکی وشیمیایی. سومین همایش ملی بحران های زیست محیطی ایران و راهکارهای بهبود آنها،6 تا 8 دیماه ،دانشگاه علوم و تحقیقات اهواز، 254 صفحه.

7- شیخ ستانی ،ن.1380. تبیین شاخص های کیفی آبهای سطحی و کاربرد آن در ارزیابی آسیب پذیری کیفی و پهنه بندی رودخانه ها، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران .

8- عباسپور ،م. 1377. مهندسی محیط زیست. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، 530 صفحه.

9- علویان،ز.،ا.سواری و س. فرمحمدی.1381. بررسی فراوانی و پراکنش جلبکهای ماکروسکوپی سواحل کیش در ارتباط با آلودگی های زیست محیطی. مجله علمی شیلات ایران. شماره 2. صفحه 45.

10- Clascart, L.S.,and A.E. Greenberg, A.R. Trussell.1989. Standard method for examination of water and waste-water. American public health association . seventeenth edition, 469 pp.

11-Coler, R.A.,and J.P. Rockwood.1984. Water pollution biology .University of ssachusetts at amherest, 38 pp.

12- Dead, R., and A.J. Kantz .2005.Algae communities & species richness in planted & un planted wetland basin at Olentangy river. wetland research park.online.Accessed may 8,2008.

13- George, T.,anda A. Metcalf, D. Edy .1991. Waste water ، disposal and reuse.30 edition. MCcraw-newyork. pp.81-90.

14- Gianesella, S. M. F et al . 2000. Tidal effects on nutrients and phytoplankton distribution in Bertioga chennel. Aquatic Ecosystem Health & Management. 4: pp 23-35.

15- Gomez, N.,& E. Bauer. 1998. Phyto plankton from the southern coastal fringe of the Rio de la plate (argentina), hydrobiologia. 380: pp 1-8.

16- Troccoli Ghinaglia, Luis et al . 2004. Structural variations of phyto plankton in the coastal seas of Yucaton, Mexico. Hydrobiologia. 519: pp 85- 102.

17-Welch ,E.B. 1980. Ecological Effects of waste water. Cambridge university press. 237pp.

18- Whitton, B.M. 2000.The ecology of cyanobacteria.University of Durham,http:// Algae.edu. Accessed may 18,2008.