بررسی تنوع درختی بخشی از رویشگاه‌‌های جنگلی زاگرس

Authors

Abstract

به منظور بررسی تنوع زیستی رویشگاه‌های جنگلی زاگرس وشناسایی رویشگاه‌های موجود، محدوده مناطق مورد مطالعه در روی نقشه توپوگرافی تعیین و به صورت تصادفی 69 پلات 1200 متر مربعی پیاده شد. در پلات‌‌ها، پوشش گیاهی (شامل گونه های درختی ودرختچه ای)، خاک و عوامل فیزیوگرافی منطقه برداشت گردید. با استفاده از روش های آماری چند متغیره در مناطق مورد مطالعه چهار رویشگاه شناسایی شدند. نتایج نشان دادند که منطقه ایلام شامل دو رویشگاه می‌‌باشد، رویشگاه اول شامل رویشگاه سماق کهبا سیلت، ماسه، pH ، مواد آلی خاک و نیتروژن همبستگی مثبت داشته و تشکیل یک گروه را می دهند و رویشگاه دوم شامل رویشگاه بلوط می‌باشد که با سیلت، ماسه، مواد آلی خاک و نیتروژن همبستگی مثبت داشته و گونه بارز این گروه بلوط می باشد. منطقه پاوه شامل دو رویشگاه می‌‌باشد، رویشگاه اول رویشگاه ارغوان که با رس، سیلت، pH، هدایت الکتریکی، آهک، پتاسیم وکلسیم همبستگی مثبت داشته و تشکیل یک گروه را می دهند و رویشگاه دوم شامل رویشگاه بلوط می‌‌باشد با رس، سیلت، pH، هدایت الکتریکی خاک، مواد آلی خاک، نیتروژن، پتاسیم و فسفر همبستگی مثبت دارد. با توجه به نتایج بدست آمده از این پژوهش می‌‌توان نتیجه گیری کرد که گونه سماق و ارغوان در مناطقی با جهت‌‌های شمالی و با شیب زیاد استقرار یافته است. همچنین گونه سماق در خاک‌های دارای سیلت، ماسه، pH، مواد آلی خاک و نیتروژن بالا و گونه ارغوان در خاکهای دارای رس، سیلت، pH، هدایت الکتریکی، آهک، پتاسیم وکلسیم بالا استقرار یافته اند. بنابراین جهت کاشت در فضای سبز شهری،احیا و غنی سازی این گونه‌ها در رویشگاه طبیعی آنها و سایر مناطق خشک و نیمه خشک می‌‌بایست به نیازهای این گونه ها توجه کافی داشت.

1- ثابتی، ح. 1354. درختان ودرختچه های ایران. انتشارات سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی. ص 283.

2- فتاحی، م. 1374. اثر تخریب بر زادآوری جنگل های غرب، پزوهش و سازندگی. 27: 48-42.

3- . مصداقی، م. 1378. توصیف و تحلیل پوشش گیاهی. انتشارات دانشگاه تهران، ص9-10.

4- مقدم، م. 1380. اکولوژی توصیفی و آماری پوشش گیاهی (ترجمه). انتشارات دانشگاه تهران. ص 179-180.

5- میرزایی، ج.، اکبری نیا، م.، حسینی، س. م.، سهرابی، ه و حسین زاده، ج. 1386. تنوع گونه ای گیاهان علفی در رابطه با عوامل فیزیوگرافیک در اکوسیستمهای جنگلی زاگرس میانی. مجله زیست شناسی ایران جلد 20. شماره 4. صفحه 375- 382.

6-Badano, E. I., L. A. Cavieres., M. A. Molinga-Montenegro and C. L. Quiroz. 2005. Slop aspect influences plant association patterns in the Mediterranean natural of central Chile. Journal of arid Environment. 62: 93-108.

7- Barnes, B. V. 1998. Forest ecology, John Wiley and sons, INC. 773 pp.

8-Baruch, Z. 2005. Vegetation-environment relationships and classification of the seasonal savannas in Venezuela. FLORA. 200: 49-69.

9- Braak, C. J and I. C. Prentice. 1988. Theory of gradient analysis. Advance ecological research. 18: 271- 317.

10-El-Ghani, M. M. A. 2000. Floristic and environmental relations in two extreme desert zones of western Egypt. Global Ecol. Biogeogr. 172: 207-222.

11-Enright, N. J., B.P. Miller and R. Akhter. 2005. Desert vegetation and vegetation-environment relationships in kirthar national park, sindh, Pakistan. Arid Environment. 61: 397-418.

12- Fu, B. J., S.L. Liu., K.M. Ma and Y.G. Zhu. 2004. Relationship between soil characteristics, topography and plant diversity in a heterogeneous deciduous broad-leaved forest near Beijing, China. Plant and Soil. 261: 47-54.

13-Helms, J. A. 1998. The dictionary of Forestry. The section of American forests and CABI publishing. 210pp.

14-Maranon, T., R. Ajbilou, F. Ojeda and J. Arroya. 1999. Biodiversity of woody species in oak wood land of southern Spain and northern morocco.  Forest ecology and management. 115:147-156.

15-Okland, R. H. 1990. Sommerfeltia Supplement 1(Vegetation ecology: theory, methods and applications with reference to Fennoscandia). Botanical garden and museum, University of Oslo, Norway. 233pp.

16-Small, Ch. J. and B.C. McCarthy. 2005. Relationship of understory diversity to soil nitrogen, topographic variation, and stand age in an eastern oak forest, USA. Forest Ecology and Management. 217(2-3): 229-243.

17-Spencera. D. F., G. Ksandera and L. Whitehand. 2004. Spatial and temporal variation in RGR and leaf quality of a clonal riparian plant, Arundo donax. Aquatic Botany. 81: 27-36.

18- Whittaker, R. H. and S. A. Levin. 1997. The role of mosaic phenomena in natural communities. The orertical Population Biology. 12: 117-139.