بررسی اجمالی گیاهان فلز- اندوز و خاک های میزبان آنها در ایران

Authors

Abstract

برخی خاک‌ها به طور طبیعی یا در اثر آلودگی از راه‌های گوناگون غلظت‌‌های بالایی از فلزات را در خود دارند. چنین خاک‌هایی می‌توانند میزبان نوعی ویژه از فلور متحمل به فلز باشند. این فلور ممکن است برای اهدافی گوناگون مانند پالایش اماکن آلوده، بررسی‌های ژنتیکی و غیره بسیار سودمند باشند. در ایران، با وجود انجام پژوهش‌هایی در رابطه با شناسایی جمعیت‌های بومی گیاهان در مناطق آلوده و یا استفاده از گیاهان در پالایش خاک، تاکنون تلاشی هدفمند برای گردآوری و حفاظت از گیاهان فلز-اندوز صورت نگرفته است. هدف از این مقاله، بررسی مفاهیم بیش‌اندوزی فلزات توسط گیاهان، معرفی خاکهای میزبان بیش‌اندوزها و پراکنش آنها در ایران، استفاده از گیاهان بیش‌اندوز در پالایش خاک و آب و بررسی ضرورت و راه‌کارهای عملی گردآوری و حفاظت از این گیاهان است.

  1. خداوردی­لو، ح. 1385، مدل­سازی پالایش­سبز خاک­های آلوده به کادمیم و سرب. رساله­ی دوره دکتری تخصصی فیزیک و حفاظت خاک. دانشگاه تربیت مدرس. تهران، ایران.
  2. خداوردی­لو، ح. و م. همایی. 1386، مدل­سازی پالایش­سبز خاک­های آلوده به سرب و کادمیم. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. جلد 11 شماره 42ب. صفحه 426-417.
  3. خداوردی­لو، ح.، م. همایی، ع. لیاقت و خ. میرنیا. 1386، ارزیابی کمّی امکان پالایش­سبز خاکهای آلوده به سرب به وسیله شاهی (Barbarea verna). مجله علوم کشاوری.ویژه نامه شماره 2، سال سیزدهم. صفحه 370-357.
  4. عباسپور، ع.، م. کلباسی، ش. حاج­رسولیها و ا. گلچین. 1384، بررسی آلودگی برخی خاکهای کشاورزی ایران به کادمیم و سرب. مجموعه مقالات نهمین کنگره علوم خاک ایران. جلد 1. صفحه 545-543 .
  5. گلچین، ا. 1382، فعالیتهای صنعتی و آلودگی خاکهای کشاورزی به فلزات سنگین. مجموعه مقالات هشتمین کنگره علوم خاک ایران. جلد 2. صفحه 779- 776.

 6. مهتدی، ا. 1384، بررسی مقدار نیکل موجود در گونه های Alyssum L. روییده بر خاک­های سرپانتین و غیرسرپانتین نواحی غرب ایران. پایان­نامه­ی کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.

  1. Alavi-Tehrani, N. 1976, Geology and peterology in the ophiolite range NW of Sabzevar (Khorasan/Iran) with special regard to metamorphism and genetic relations in the ophiolite site. PhD Thesis, University of Saarbücken, Germany.
  2. Baker A.J.M., S.P. McGrath, C.M.D. Sidoli and R.D. Reeves. 1994a, The possibility of in situ heavy metal decontamination of polluted soils using crops of metal-accumulating plants.Resour. Conser. Recycl. 11:41–49.
  3. Baker, A.J.M. 1981, Accumulators and excluders—Strategies in the response of plants toheavy metals. J. Plant Nutr. 3:643–654.
  4. Brooks, R.R. 1987, Serpentine and its Vegetation: a Multidisciplinary Approach. Dioscorides Press, Portland, USA.
  5. Ghaderian, S.M. and A.J.M. Baker. 2007, Geobotanical and biogeochemical reconnaissance of the ultramafics of Central Iran. Journal of Geochemical Exploration 92: 34–42.
  6. Ghaderian, S.M., A. Mohtadi, M.R. Rahiminejad, and A.J.M. Baker. 2007, Nickel and other metal uptake and accumulation by species of Alyssum (Brassicaceae) from the ultramafics of Iran. Environmental Pollution. 145: 293-298.
  7. Hajiboland, R., and H. Manafi. 2007. Flora of heavy metal-rich soils in NW Iran and some potential hyper-accumulator and accumulator species. Acta Bot. Croat. 66 (2): 177–195.
  8. Jalili, A.  and  Z., Jamzad. 1999, Red Data Book of Iran. RIFR, Tehran, Iran.
  9. Khodaverdiloo, H., and M. Homaee. 2008. Modeling Of Cadmium And Lead Phytoextraction From Contaminated Soils. Polish Journal of Soil Science. 41 2): 149-162. (ISI)
  10. Liu W, Shu W.S., Lan C.Y. 2004, Viola baoshanensis a plant that hyperaccumulates cadmium. Chin. Sci. Bull. 49:29–34.
  11. Proctor, J. and L., Nagy. 1992, Ultramafic rocks and their vegetation: an overview. In: Baker, A.J.M., Proctor, J., Reeves, R.D. (Eds.), The Vegetation of Ultramafic (Serpentine) Soils. Intercept Ltd, Andover, UK, pp. 469–494.
  12. Raskin, I. and B.D. Ensley. 2000, Phytoremediation of Toxic Metals: Using Plants to Clean Up the Environment. John Wiley and Sons, Inc., New York. P. 304.
  13. Salt, D.E. and U. Kramer. 2000, Mechanisms of metal hyperaccumulation in plants. In: Phytoremediation of toxic metals: Using plants to clean up the environment, eds, Raskin, I. and Ensley B.D., P. 304. John Wiley and Sons.
  14. Tamura, H., H. Munechika, S. Takeshi, and K. Hiroyuki. 2005, Pb hyperaccumulation and tolerance in common buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) J. Plant Res. 118:355–359.
  15. Wei S.H., Q.X. Zhou, X. Wang, K.S. Zhang, G.L. Guo, and L.Q. Ma. 2005, A newly-discovered Cd-hyperaccumulator Solanum nigrum L. Chin. Sci. Bull. 50:33–38.
  16. Wei, S.H., Q.X. Zhou. 2006, Phytoremdiation of cadmium-contaminated soils by Rorippa globosa using two-phase planting. Environ. Sci. and Pollut. Res. 13(3): 151–155.
  17. Yang X.E., X.X. Long, and W.Z. Ni. 2002, Sedum alfredii Hance: A new ecotype of Zn-hyperaccumulator plant species native to China. Chin. Sci. Bull. 47:1003–1006 (in Chinese).