بررسی تاثیر فاضلاب کارخانه صابون سازی خرمشهر بر کیفیت آب رودخانه کارون و رهکرد

Authors

Abstract

پساب تولیدی کارخانه صابون سازی خرمشهر، به‌عنوان بزرگترین و پیشرفته‌ترین کارخانه تولید صابون و گلیسرین ایران، با ظرفیت تولید روزانه 100 تن چیپس صابون و 14 تن گلیسرین از کانالی مستقیماً به رودخانه کارون تخلیه می‌شود. برای بررسی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب  و پساب کارخانه با توجه به امکانات موجود ، نمونه‌برداری از 3 ایستگاه، به‌ترتیب در 50 متری بالا دست محل تخلیه پساب کارخانه ، 50 و 500 متری پایین دست محل تخلیه پساب به‌همراه پساب خروجی و در 10 ماه متوالی از مهر 1385 تا تیر 1386 در ظروف نمونه‌برداری ون دورن (Van dorn) صورت پذیرفت. مقایسه نتایج اندازه‌گیری این فاکتورها با استاندارد سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران نشان داد که  میزان COD، BOD و کلرید پساب خروجی با میانگین‌هایppm  1310،ppm  8/196 و ppm  9/4042 از حداکثر مجاز استاندارد بیشتر است .طبقه‌بندی ایستگاه‌های مطالعاتی براساس نظام شاخص کیفیت آب (WQI) نیز نشان داد که ایستگاه‌های اول، دوم و سوم و پساب کارخانه با متوسط شاخص کیفیت سالیانه 63/54 ، 29/40، 71/45 و 32/24 به‌ ترتیب در رده‌های متوسط، بد و بسیار بد قرار می گیرند. بررسی‌های آماری روی نتایج نمونه‌برداری از ایستگاه‌های مطالعاتی نشان دهنده آن است که ورود پساب کارخانه در بین ایستگاه‌ها طی ماه‌های نمونه‌برداری در سطح اطمینان 95% از لحاظ فاکتورهای BOD،COD  نیترات، فسفات و بی‌کربنات با اختلاف معنی‌دار همراه است  و  مشخص شد که پساب خروجی کارخانه با توجه به حجم آبگذر رودخانه و دبی  فاضلاب خروجی موجب تغییراتی در کیفیت آب رودخانه  شده است. بررسی روند تغییرات مبین افزایش بسیاری از فاکتورها در ایستگاه دوم و کاهش قابل ملاحظه‌ای در ایستگاه سوم بوده که گویای توان خودپالایی رودخانه کارون می‌باشد.

- بذر افشان اصغر، امین نژاد بیژن،‌ حاجی‌پور فرد حسن، بررسی فلزات سنگین در آب،1382.
2- ثنایی غلامحسین، سم شناسی صنعتی،1383.
3- دستورالعمل روش‌های آزمایشگاهی،‌ اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، 1374.
4- شریعت پناهی محمد، ‌اصول کیفیت و تصفیه آب و فاضلاب، انتشارات دانشگاه تهران،1383.
5- ضوابط و استانداردهای زیست محیطی در زمینه محیط زیست انسانی، سازمان حفاظت محیط زیست،‌1381.