بررسی تجمع فلزات سنگین در اندام های حواصیل خاکستری (Ardea Cinerea) (تالاب آبشینه همدان)

Document Type: Research Paper

Authors

1 دانشجو

2 مدیر کل اداره حفاظت محیط زیست استان زنجان

Abstract

نگرانی در مورد اثرات دراز مدت فلزات سنگین به عنوان آلاینده‌های زیست محیطی افزایش یافته است و مشخص شده که پایش زیستی می‌تواند روش مطلوب و رضایتمندی برای اندازه گیری میزان فلزات سنگین و در دسترس بودن زیستی آنها باشد. به جهت پیچیدگی های شناسایی اثرات زیستی در زیستگاه اندازه گیری مقادیر آلاینده منطقی تر است. بیان شده است که پرندگان به جهت قرار داشتن در سطح تغذیه ای بالا در اکوسیستم و همچنین حساسیت پذیری بالای آنها به مواد سمی، شاخص‌های مفیدی برای آلودگی فلزات سنگین می‌باشند. به همین جهت تحقیق حاضر که از لحاظ طبقه بندی مطالعات سم شناسی در مرحله بررسی (Survey) قرار می گیرد، به اندازه گیری میزان فلزات سنگین Cu ,Zn, Fe, Cd و Cr موجود در اندام های کبد، کلیه و عضله گونه حواصیل خاکستری در تالاب آبشینه در سال 1392 پرداخت. نتایج آزمون های آماری نشان داد که غلظت Cd موجود در کبد افراد بالغ به طور معنی داری از افراد نابالغ بالاتر بود (α=0/05) که می تواند به در معرض قرار گیری مزمن پرنده با غلظت کم و طولانی مدت این عنصر مربوط شود. میزان Zn و Fe موجود در عضله ماده در سطح اطمینان 95% و 99% و Cr موجود در کلیه جنس نر در سطح اطمینان 99% بالاتر بود. همچنین مقایسه میانگین غلظت عناصر مورد نظر در هر سه اندام با مقادیر پیشنهاد شده جهانی برای پرندگاه آبزی نشان می دهد که میزان Cd و Cr از مقادیر ارائه شده کمتر بود، با این وجود بالا بودن غلظت این عناصر در برخی نمونه ها نشان می دهد که این پرندگان در محیط زیستشان در معرض این فلزات قرار دارند. میزان Fe, Zn و Cu در برخی اندام ها بالاتر از مقادیر ارائه شده بود. به طور کلی فعالیت‌های مختلف انسانی در قسمت‌های اطراف تالاب و ورود فاضلاب‌های گوناگون را می توان منبع اصلی آلودگی و عامل مؤثر بر افزایش این فلزات دانست. بنابراین مسیر یابی منابع آلاینده در محدوده این زیستگاه از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد. نتایج تحقیق حاضر می‌تواند در پایش مستمر فلزات سنگین در حواصیل خاکستری تالاب آبشینه مورد استفاده قرار گیرد.  

- منوری، مسعود (1369) "بررسی اکولوژیک تالاب انزلی"، نشر گیلان، 105 ص.

-Bowen, Hiro (1979) “Environmental chemistry of the elements”, Academic Press, London, N.2. Toronto, 333p.     

-Burger, Jak (1993) “Metals in avian feathers: Bioindicators of environmental pollution”, Rev. Environ, Toxicol, 5: 203-311.

 

-Calow, Piter (1998) “Handbook of ecotoxicology”, Imprint: oxford, Blackwell.

 

-Eens, Mikaeil (1999) “Great and Blue Tits as indicators of Heavy metal contamination in terrestrial Ecosystems”, Ecotoxicology and Environmental safety, 44: 81-85.

 

    -Frederick van (1985) “Cormorant. In: Dictionary of Birds. T&A Dpoyser, Carlton”, pp.110

.

 

-Furness, Rose (1995) “Birds as monitors of environmental changes”, British Trust for ornithology, thetford, Norfold, UK. 342 P.

 

-Furness, Raha (1979) “Pollutant levels in the great Skua. Environmental Pollution”, Vol: 19, 261-268.

 

- Hernandez, Linda (1998) “Accumulation of heavy metals and as in wetland birds in the area around Donana National Park affected by the Aznalcollar toxic spill”, Journal of the Total Environment, 242: 293-308.

 

-Hutton, Math (1981) “Accumulation of heavy metals and Selenium in three seabird species from the United Kingdom”, Environmental Pollution. Ser.A, vol 26: 45-129.

 

-Kalisinska, Elizabet (2003) “Using the Mallard to biomonitor heavy metal contamination of wetlands in north-western Poland”, The Science of Total Environment.

 

-Method 7000 (1983) “U.S.Environment Protection Agency, Methods for chemical Analysis of water and waste”, EPA 600/4-79-0201.